Vạch Mắt Võng Là Gì? Ý Nghĩa Và Cách Đi Đúng Theo QCVN 41:2024

Vạch mắt võng là phần mặt đường có các đường chéo màu vàng đan xen tạo thành những ô giống hình mắt lưới. Loại vạch này thường xuất hiện tại nút giao, khu vực có nguy cơ ùn tắc hoặc những vị trí cần giữ cho dòng xe luôn được thông thoáng.

Theo QCVN 41:2024/BGTVT, vạch mắt võng là vạch 4.4 và được sử dụng để báo cho người điều khiển phương tiện không được dừng trong phạm vi phần mặt đường có bố trí vạch nhằm tránh ùn tắc giao thông.

Điều quan trọng là:

VẠCH MẮT VÕNG KHÔNG ĐƠN GIẢN LÀ “VẠCH CẤM ĐI VÀO”.

Điều mà vạch này nhấn mạnh là người điều khiển phương tiện không được dừng trong phạm vi vạch.

Vì vậy, muốn đi đúng cần hiểu cả tình huống phía trước, hướng di chuyển và khả năng thoát khỏi khu vực nút giao.

1. VẠCH MẮT VÕNG LÀ GÌ?

Vạch mắt võng thuộc nhóm vạch kẻ đường được quy định tại Phụ lục G QCVN 41:2024/BGTVT, ký hiệu là vạch 4.4.

Vạch được sử dụng để xác định khu vực mặt đường cần được giữ thông thoáng, đặc biệt tại những vị trí mà việc phương tiện dừng lại có thể làm cản trở dòng giao thông khác.

Theo QCVN, vạch mắt võng có thể được sử dụng tại:

- Nút giao cần xử lý điểm đen tai nạn giao thông;

- Điểm tiềm ẩn tai nạn giao thông;

- Nút giao với đường sắt;

- Khu vực cổng trường học;

- Bệnh viện;

- Trung tâm y tế;

- Trung tâm hành chính;

- Nhánh dẫn vào hoặc ra của nút giao;

- Những vị trí mặt đường không cho phép dừng xe.

Việc bố trí cụ thể phụ thuộc vào mặt bằng rộng hay hẹp và yêu cầu tổ chức giao thông tại từng vị trí.

Hình ảnh vạch mắt võng thực tế

2. Ý NGHĨA QUAN TRỌNG NHẤT CỦA VẠCH MẮT VÕNG

Ý nghĩa cốt lõi của vạch mắt võng là:

KHÔNG DỪNG PHƯƠNG TIỆN TRONG PHẠM VI VẠCH KHI VIỆC DỪNG XE CÓ THỂ LÀM CẢN TRỞ DÒNG GIAO THÔNG VÀ GÂY ÙN TẮC.

Có thể hình dung đơn giản:

Phía trước còn khoảng trống → có thể tiếp tục di chuyển.

Phía trước đang ùn và không thể đi tiếp → không nên tiến vào vùng mắt võng rồi dừng lại giữa nút giao.

Chính vì vậy, vạch mắt võng không chỉ dành cho trường hợp có đèn tín hiệu.

Mục tiêu của nó là giữ cho phần mặt đường đã được xác định luôn có khả năng tiếp nhận và phân phối dòng xe.

3. VẠCH MẮT VÕNG CÓ ĐƯỢC ĐI VÀO KHÔNG?

Đây là câu hỏi rất nhiều người hiểu chưa đúng.

Việc nhìn thấy vạch mắt võng không đồng nghĩa với việc phương tiện tuyệt đối không được chạy qua khu vực đó.

Điều QCVN nhấn mạnh là không được dừng phương tiện trong phạm vi vạch.

Vì vậy, nếu phía trước thông thoáng và phương tiện có thể tiếp tục di chuyển qua khu vực, việc đi qua vùng mắt võng không nên được hiểu giống như một khu vực “cấm bánh xe đi vào”.

Ngược lại, nếu phía trước đang ùn, không còn khoảng trống để thoát khỏi khu vực giao nhau thì không nên tiến vào vùng mắt võng rồi dừng lại.

Có thể nhớ bằng một nguyên tắc rất đơn giản:

THẤY MẮT VÕNG → NHÌN PHÍA TRƯỚC → CÓ ĐƯỜNG THOÁT THÌ ĐI → KHÔNG CÓ ĐƯỜNG THOÁT THÌ CHỜ.

4. TÌNH HUỐNG DỄ HIỂU NHẤT KHI GẶP VẠCH MẮT VÕNG

Hãy hình dung một nút giao có đèn tín hiệu.

Xe phía trước đang chờ đèn đỏ ở hướng bên kia và toàn bộ phần đường sau nút giao đã kín.

Nếu bạn vẫn tiến vào vùng mắt võng chỉ vì đèn tín hiệu phía mình đang xanh, xe của bạn có thể phải dừng giữa khu vực giao nhau.

Khi đó:

- Dòng xe ngang có thể bị cản;

- Xe từ hướng khác khó đi qua;

- Nút giao dễ bị ùn;

- Khi đèn chuyển pha, xe của bạn vẫn chưa thoát khỏi khu vực.

Vì vậy, đèn xanh không nên được hiểu đơn giản là “cứ đi vào vùng mắt võng”.

Cần quan sát khả năng di chuyển tiếp phía trước.

Cách đi qua vạch mắt võng đúng và sai

5. CÓ ĐƯỢC RẼ PHẢI QUA VẠCH MẮT VÕNG KHI ĐÈN ĐỎ KHÔNG?

Không thể chỉ dựa vào việc có hay không có vạch mắt võng để kết luận được phép rẽ phải khi đèn đỏ.

Việc rẽ phải khi đèn đỏ còn phụ thuộc vào:

- Tín hiệu đèn;

- Biển báo;

- Mũi tên chỉ hướng;

- Tổ chức giao thông tại nút giao;

- Hiệu lệnh của người điều khiển giao thông;

- Các quy định giao thông đang áp dụng tại thời điểm đó.

Vạch mắt võng chủ yếu xác định khu vực cần giữ thông thoáng và không được dừng phương tiện trong phạm vi vạch.

Vì vậy:

CÓ VẠCH MẮT VÕNG ≠ TỰ ĐỘNG ĐƯỢC RẼ PHẢI.

Cũng không nên hiểu:

CÓ VẠCH MẮT VÕNG = TUYỆT ĐỐI KHÔNG ĐƯỢC ĐI QUA.

Hai vấn đề này cần được tách riêng.

6. VẠCH MẮT VÕNG ĐƯỢC SƠN NHƯ THẾ NÀO?

QCVN 41:2024 quy định hai cách thể hiện chính.

VẠCH MẮT VÕNG KIỂU ĐƠN GIẢN

Gồm các vạch chéo trong lòng hình chữ nhật, màu vàng.

Bề rộng nét vẽ từ 20 cm đến 40 cm.

VẠCH MẮT VÕNG KIỂU THÔNG THƯỜNG

- Vạch màu vàng;

- Vạch vành ngoài giới hạn phạm vi mắt võng rộng 20 cm;

- Vạch bên trong nghiêng 45° so với vành ngoài;

- Vạch bên trong rộng 10 cm;

- Khoảng cách đường chéo từ 1 m đến 5 m.

Kích thước và cách bố trí cụ thể cần căn cứ vào mặt bằng và phương án tổ chức giao thông của từng vị trí.

7. VẠCH MẮT VÕNG ĐƯỢC DÙNG Ở ĐÂU?

Không phải cứ nút giao là phải có vạch mắt võng.

QCVN định hướng sử dụng tại những vị trí phù hợp, đặc biệt nơi cần hạn chế tình trạng phương tiện dừng lại làm cản trở dòng giao thông.

Trong thực tế có thể gặp tại:

- Nút giao có lưu lượng xe lớn;

- Nút giao có nhiều hướng rẽ;

- Khu vực trước hoặc sau giao lộ;

- Nhánh vào hoặc ra nút giao;

- Khu vực gần trường học;

- Bệnh viện;

- Trung tâm hành chính;

- Nút giao với đường sắt;

- Những vị trí thường xảy ra ùn tắc hoặc có nguy cơ mất an toàn.

Việc có sử dụng hay không phải căn cứ vào phương án tổ chức giao thông cụ thể.

8. DẤU ẤN THÀNH TRI: NHÌN VẠCH MẮT VÕNG TỪ GÓC ĐỘ HỒ SƠ CÔNG TRÌNH

Với Thành Tri, vạch mắt võng không chỉ là một hình vẽ màu vàng trên mặt đường.

Khi xuất hiện trong hồ sơ tổ chức giao thông, cần nhìn nó như một phần của cả hệ thống:

MẶT BẰNG NÚT GIAO

↓

HƯỚNG DÒNG XE

↓

VỊ TRÍ DỪNG / CHỜ

↓

PHẠM VI VẠCH MẮT VÕNG

↓

BIỂN BÁO / ĐÈN TÍN HIỆU

↓

PHƯƠNG ÁN LƯU THÔNG

Điều này rất quan trọng khi đọc bản vẽ.

Một vùng mắt võng không thể được đánh giá tách khỏi phần đường phía trước nó.

Nếu vùng phía trước thường xuyên bị phương tiện chiếm dụng, việc mở rộng hoặc thu hẹp vùng mắt võng không thể chỉ dựa vào cảm nhận mà cần xem lại phương án tổ chức giao thông của toàn bộ nút giao.

Đây cũng là điểm khác giữa việc “biết vạch mắt võng là gì” và việc “hiểu vạch mắt võng được bố trí để làm gì”.

9. KHI ĐỌC BẢN VẼ CÓ VẠCH MẮT VÕNG, CẦN KIỂM TRA GÌ?

Nếu vạch mắt võng xuất hiện trên bản vẽ tổ chức giao thông, có thể kiểm tra theo trình tự:

1. Vị trí nút giao;

2. Hướng lưu thông của từng nhánh;

3. Các dòng xe giao cắt;

4. Phạm vi vùng mắt võng;

5. Đường biên của khu vực;

6. Biển báo liên quan;

7. Đèn tín hiệu nếu có;

8. Các hướng rẽ;

9. Khả năng thoát xe khỏi khu vực.

Khi đó mới có thể hiểu được vì sao kỹ sư thiết kế lựa chọn vị trí và hình dạng vùng mắt võng như trên bản vẽ.

10. VẠCH MẮT VÕNG KHÁC VẠCH XƯƠNG CÁ NHƯ THẾ NÀO?

Hai loại vạch này rất dễ bị nhầm vì đều có những đường chéo trên mặt đường.

VẠCH MẮT VÕNG – VẠCH 4.4

Mục đích chính là xác định phạm vi không được dừng phương tiện để tránh ùn tắc.

VẠCH XƯƠNG CÁ – VẠCH KÊNH HÓA DÒNG XE

Dùng để giới hạn phần mặt đường không dành cho xe chạy và kênh hóa các dòng giao thông.

Vì vậy, không nên chỉ nhìn hình dạng mà phải nhìn ý nghĩa sử dụng.

Có thể nhớ:

MẮT VÕNG → GIỮ THÔNG THOÁNG.

XƯƠNG CÁ → KÊNH HÓA DÒNG XE.

Phân biệt vạch mắt võng và vạch xương cá

11. CÁCH ĐI QUA VẠCH MẮT VÕNG CHO DỄ NHỚ

Có thể áp dụng 4 bước:

BƯỚC 1 – NHÌN ĐÈN VÀ BIỂN

Xác định tín hiệu và hướng di chuyển được phép.

BƯỚC 2 – NHÌN PHÍA TRƯỚC

Kiểm tra phía bên kia vùng mắt võng có còn khoảng trống hay không.

BƯỚC 3 – CHỈ ĐI KHI CÓ KHẢ NĂNG THOÁT

Nếu phía trước còn khoảng trống, tiếp tục di chuyển theo hướng được phép.

BƯỚC 4 – KHÔNG ĐỂ XE DỪNG GIỮA VÙNG MẮT VÕNG

Nếu phía trước đã ùn hoặc không còn khoảng trống, nên chờ trước khi tiến vào.

Cách nhớ ngắn nhất:

“ĐỪNG CHỈ NHÌN ĐÈN – HÃY NHÌN CẢ PHÍA TRƯỚC.”

4 bước đi qua vạch mắt võng đúng quy định

12. THÀNH TRI NHÌN VẠCH MẮT VÕNG NHƯ MỘT PHẦN CỦA HỆ THỐNG GIAO THÔNG

Một phương án tổ chức giao thông tốt không chỉ có một loại vạch.

Tùy công trình có thể đồng thời xuất hiện:

- Vạch phân chia làn;

- Vạch dừng;

- Vạch kênh hóa;

- Vạch mắt võng;

- Mũi tên chỉ hướng;

- Biển báo;

- Đèn tín hiệu;

- Dải phân cách hoặc đảo giao thông.

Khi đó, người tham gia giao thông phải đọc toàn bộ hệ thống thay vì chỉ nhìn một dấu hiệu riêng lẻ.

Đây cũng là cách Thành Tri tiếp cận các hồ sơ giao thông: không tách một chi tiết khỏi mặt bằng và phương án tổ chức giao thông tổng thể.

13. CÂU HỎI THƯỜNG GẶP

Vạch mắt võng là vạch gì?

Là vạch 4.4 theo QCVN 41:2024, được sử dụng để báo cho người điều khiển phương tiện không được dừng trong phạm vi phần mặt đường có vạch nhằm tránh ùn tắc.

Vạch mắt võng có được đi qua không?

Không nên hiểu vạch mắt võng là khu vực tuyệt đối cấm phương tiện đi qua. Điều cần tuân thủ là không dừng phương tiện trong phạm vi vạch. Khi đi qua cần bảo đảm hướng đi được phép và có khả năng tiếp tục di chuyển.

Đèn xanh có được đi vào vạch mắt võng không?

Không nên chỉ căn cứ vào đèn xanh. Nếu phía trước không còn khoảng trống để xe thoát khỏi khu vực, cần chờ trước khi tiến vào để tránh phải dừng giữa vùng mắt võng.

Có vạch mắt võng thì có được rẽ phải khi đèn đỏ không?

Không mặc nhiên. Việc rẽ phải khi đèn đỏ phải căn cứ vào tín hiệu đèn, biển báo, mũi tên chỉ hướng, hiệu lệnh và tổ chức giao thông tại nút giao.

Vạch mắt võng màu gì?

Theo QCVN 41:2024, vạch mắt võng được thể hiện bằng nét vạch màu vàng.

Vạch mắt võng khác vạch xương cá thế nào?

Vạch mắt võng dùng để xác định phạm vi không được dừng nhằm tránh ùn tắc; vạch xương cá là vạch kênh hóa, giới hạn phần mặt đường không dành cho xe chạy.

KẾT LUẬN

Vạch mắt võng không đơn thuần là một vùng màu vàng trên mặt đường.

Đây là một công cụ tổ chức giao thông nhằm giữ cho khu vực nút giao hoặc vị trí có nguy cơ ùn tắc luôn thông thoáng.

Khi gặp vạch mắt võng, người lái xe cần nhớ:

NHÌN ĐÈN → NHÌN BIỂN → NHÌN PHÍA TRƯỚC → CHỈ TIẾN VÀO KHI CÓ KHẢ NĂNG THOÁT → KHÔNG DỪNG GIỮA VÙNG MẮT VÕNG.

Đối với hồ sơ thiết kế, vạch mắt võng cũng cần được nhìn trong tổng thể phương án tổ chức giao thông, cùng với biển báo, đèn tín hiệu, hướng dòng xe và các loại vạch kẻ đường khác.

Thành Tri có thể tiếp nhận bản vẽ, hồ sơ tổ chức giao thông và bảng khối lượng để kiểm tra các hạng mục biển báo, vạch kẻ đường và thiết bị giao thông theo yêu cầu thực tế của công trình.

→ XEM KÍCH THƯỚC BIỂN BÁO GIAO THÔNG THEO QCVN 41:2024

→ XEM BÀI VỀ VẠCH XƯƠNG CÁ

→ XEM BÁO GIÁ BIỂN BÁO GIAO THÔNG

Sản Xuất Trụ Đảo Giao Thông Vòng Xuyến Tại Xưởng

Mọi thông tin xin vui lòng liên hệ:

Người viết bài: Bút danh Vegito